• २०८३ कार्तिक २५
  • 2026 November 11, Wednesday

इरानका लागि इजरायली मानिसहरूलाई निशाना बनाउने ‘फक्सट्रट नेटवर्क’ के हो?

“म एउटा खतरनाक मिशनमा जाँदैछु।”

यो त्यो सानो सन्देश थियो जुन १९ वर्षीय नर्वेका बासिन्दा जोहानेस नैटल्याण्डले बेलायत जानुअघि आफ्नी प्रेमिकालाई पठाएका थिए।

१९ मार्च २०२५ मा, नैटल्याण्डलाई उत्तरी इङ्गल्याण्डको हडर्सफिल्ड सहरको एउटा होटलमा दुईवटा बन्दुक, १९ राउन्ड गोलाबारुद र २,००० पाउन्डका नोटहरूसहित पक्राउ गरिएको थियो।

यस हप्ता, एक ब्रिटिश अदालतले उनलाई इरानसँग जोडिएको स्विडेनी आपराधिक गिरोहको आदेशमा हत्याको षड्यन्त्र रचेको दोषी ठहर गर्‍यो।

स्विडेनी संगठित अपराध गिरोहलाई ‘फक्सट्रट नेटवर्क’ को नामले चिनिन्छ र ब्रिटिश अभियोजकहरूका अनुसार यसले नैटल्याण्डलाई ‘कन्ट्रयाक्ट किलिङ’ (सुपारी लिएर हत्या) गर्नका लागि बेलायत पठाएको थियो।

फक्सट्रट एक अत्यन्त हिंसक समूह हो जुन किशोरकिशोरीहरूलाई भाडाका हत्याराका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि पहिलेदेखि नै कुख्यात छ।

यस्ता मामिलाहरूलाई युरोपेली संघको कानुनी प्रवर्तन एजेन्सी ‘युरोपोल’ ले ‘हिंसाको काम’ (execution of violence) करार दिएको छ।

अहिलेसम्म यो स्पष्ट हुन सकेको छैन, नैटल्याण्डलाई बेलायतमा कसको हत्या गर्न पठाइएको थियो।

तर फुटबल प्रेमी एक युवक कसरी यस्तो आपराधिक गिरोहसँग जोडिन पुगे, जसले उनलाई हत्याका लागि काममा राख्यो?

फक्सट्रट र यसका नेता रावा माजिदले विभिन्न युरोपेली देशहरूमा किशोर र युवाहरूलाई आफ्नो उद्देश्यका लागि कसरी प्रयोग गर्छन् र फक्सट्रटको इरानी सरकारसँग के सम्बन्ध छ?

फक्सट्रटको बारेमा हामीलाई के थाहा छ?

१३ मार्च २०२५ मा बेलायतमा नैटल्याण्डको गिरफ्तारीभन्दा ठीक एक हप्ता अघि, अमेरिकी ट्रेजरी विभागले घोषणा गरेको थियो, उसले इरानी सरकार विरुद्ध ट्रम्प प्रशासनको ‘अधिकतम दबाब’ नीतिको रूपमा फक्सट्रट र माजिदमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ।

आफ्नो बयानमा, अमेरिकाले आरोप लगायो कि फक्सट्रट र माजिद ‘इरानको गुप्तचर मन्त्रालयसँग मिलेर काम गर्छन्।’

एक महिनापछि बेलायतले युरोपका धेरै भागहरूमा लक्ष्यहरूलाई निशाना बनाउनमा उनीहरूको भूमिका र इरानी सरकारको नेटवर्क र यसका नेतामाथि प्रतिबन्ध लगायो।

गत वर्ष, स्विडेनी समाचार पत्रहरू ‘डागेन्स न्येहटर’ र ‘एक्सप्रेसन’ ले इजरायलको गुप्तचर निकाय मोसादले उपलब्ध गराएका कागजात र सूचनाहरूलाई उद्धृत गर्दै विस्तृत रिपोर्टमा माजिदले ‘इरानको इस्लामिक गणतन्त्रका लागि काम गर्ने’ आरोप लगाएका थिए।

यो समूह पहिलो पटक २०२३ मा चर्चामा आएको थियो। सोही वर्षको जुनमा एउटा ठूलो विस्फोट भएको थियो, जसको आवाज २० किलोमिटर टाढासम्म सुनिएको थियो र यसले स्विडेनको उप्साला सहर हल्लाइदिएको थियो।

विस्फोट यति शक्तिशाली थियो कि वरपरका पाँचवटा घरहरू क्षतिग्रस्त भए। पुलिसका अनुसार विस्फोटमा एक युवतीको मृत्यु भयो, जो सम्भवतः बम विस्फोटको निशानामा थिइनन्।

सोही वर्ष स्टकहोमको बाहिरी इलाकाहरूमा धेरै सशस्त्र र रक्तपातपूर्ण झडपका खबरहरू बाहिर आए।
यी झडपहरूमा धेरैको मृत्यु भयो, जसमा धेरैजसो किशोरहरू थिए र यसले देशमा व्यापक त्रासको वातावरण फैलायो।

जनवरी २०२४ को अन्तिम दिन, स्टकहोममा इजरायली दूतावासका एक कर्मचारीले दूतावास परिसरभित्र एउटा विस्फोटक उपकरण फेला पारे।

स्विडेनी राष्ट्रिय प्रहरीको बम डिस्पोजल टोलीले दूतावास परिसरबाट यसलाई हटायो र नियन्त्रित विस्फोटद्वारा निष्क्रिय पारिदियो।

इजरायली राजदूतले यस घटनालाई ‘आतंकवादी हमलाको प्रयास’ भनेका थिए।

यी घटनाहरूको सम्बन्धमा स्विडेनका दुई हिंसक आपराधिक समूहहरू, ‘फक्सट्रट’ र ‘रुम्बा’ को नाम लिइयो र स्विडेन, अमेरिका र इजरायलका सरकारहरूले इरानलाई ‘उनीहरूसँग सहयोग गरेको’ आरोप लगाए।

३० मे २०२४ मा, स्विडेनी सुरक्षा सेवा (सापो) ले एक प्रेस कन्फरेन्समा इरानी सरकारमाथि ‘अपराधीहरूको नेटवर्कमार्फत स्विडेन र अन्य देशहरूमा गैरकानुनी र हिंसक कार्यहरू गराएको’ आरोप लगायो।

स्विडेनी सुरक्षा सेवाका प्रमुख ड्यानियल स्टेनलिंगले भने, “यद्यपि यी आपराधिक गिरोहका लक्षित समूहहरू मुख्य रूपमा इरानी सरकारका विरोधीहरू हुन्, तर इजरायल जस्ता देशका प्रतिनिधिहरूसँगै उनीहरूले यहूदी संगठन र संस्थाहरूलाई पनि निशाना बनाउँछन्।”

नेदरल्याण्ड्सले पनि इरानमाथि यस्तै आरोप लगाएको छ। सन् २०१५ र २०१७ मा डच भूमिमा इरानी शासनका विरोधी दुई समूहका नेताहरूको हत्यापछि, डच गुप्तचर र सुरक्षा सेवा एआईभीडीले इरानमाथि यी हत्याहरू गर्नका लागि ‘डच आपराधिक समूहहरूलाई सुपारी दिएको’ आरोप लगाएको थियो।

गत वर्ष, बेलायतको विदेश मन्त्रालयले पनि घोषणा गरेको थियो, इरानले ‘राजनीतिक विरोधीहरू विरुद्ध हिंसक कार्यहरू गर्ने प्रयासमा हिंसक आपराधिक समूहहरूको नेटवर्क प्रयोग गरिरहेको छ।’

स्विडेनी सुरक्षा सेवा, जसले पहिले चीन र रुसलाई देशको सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा खतरा बताएको थियो, उसले अब यो सूचीमा इरानलाई पनि समावेश गरेको छ।

स्विडेनी सुरक्षा सेवाका अनुसार, “इरानले पहिले पनि अन्य युरोपेली देशहरूमा आफ्ना विरोधीहरूलाई चुप गराउन र आफ्नो शासनका लागि कथित खतराहरूको सामना गर्ने उद्देश्यले हिंसा प्रयोग गरेको छ।”

सापोले दाबी गरेको छ, हालका वर्षहरूमा उसले स्विडेनमा ‘इरानी सुरक्षा सेवा र आपराधिक नेटवर्कसँग जोडिएका हत्याका धेरै षड्यन्त्रहरूलाई सफल हुनबाट रोकेको छ।’

इरानले यी आरोपहरूको कडा खण्डन गरेको छ र स्विडेनमाथि ‘इजरायलको झूटो जानकारी’ पत्याएको आरोप लगाएको छ।

‘कुर्दिश फक्स’

फक्सट्रट नेटवर्कको नेतृत्व गर्ने व्यक्ति रावा माजिद हुन्, जसलाई ‘कुर्दिश फक्स’ को नामले चिनिन्छ।

स्विडेनी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उनको परिवार इराकी कुर्दिस्तानबाट हो र उनको जन्म इरानमा भएको थियो। केही समयपछि उनको परिवार स्विडेन आयो र उनी उप्सालामा हुर्किए।

इन्टरपोलले माजिदको खोजी गरिरहेको छ। उनीमाथि ‘लागुऔषध तस्करी, हत्या र हत्यामा संलग्नता, हिंसा, हतियारको प्रयोग’ लगायतका धेरै आरोपहरू छन्।

पक्राउ हुनबाट बच्न माजिद धेरै वर्षअघि स्विडेन छोडेर गएको मानिन्छ। उनको वर्तमान ठेगाना अनिश्चित छ, यद्यपि अक्टोबर २०२३ मा स्विडेनी टेलिभिजनले ‘कुर्दिश फक्सलाई टर्कीको बाटो अवैध रूपमा देश प्रवेश गर्ने प्रयास गर्दा इरानले पक्राउ गरेको’ आरोप लगाएको थियो।

स्विडेनी प्रहरीले माजिदको अनुपस्थितिमा उनीविरुद्ध धेरै गिरफ्तारी वारेन्ट जारी गरेको छ।

सबैभन्दा पछिल्लो वारेन्ट सेप्टेम्बर २०२३ मा जारी गरिएको थियो, जब ८०० किलोग्राम एम्फेटामाइन, कोकिन र हशिसको खेप बरामद र जफत गरिएको थियो।

स्विडेनी सञ्चारमाध्यमका अनुसार माजिदसँग स्विडेनी नागरिकता बाहेक इराकी र टर्कीको नागरिकता पनि छ। जब स्विडेनले उनको सुपुर्दगीको अनुरोध गर्‍यो, टर्कीले उनको नागरिकता भएको कारणले अस्वीकार गरिदियो।

त्यस समयमा, माजिद कथित रूपमा इरान भाग्ने प्रयास गरिरहेका थिए।

मोसादका कागजातहरूको आधारमा, ‘डागेन्स न्येहटर’ ले आरोप लगाएको छ, जब रावा माजिदलाई इरानमा पक्राउ गरिएको थियो, उनलाई ‘जेल वा इरानसँग सहयोग गर्ने’ मध्ये एउटा रोज्न बाध्य पारिएको थियो।

अक्टोबर २०२३ मा, स्विडेनका प्रधानमन्त्री उल्फ क्रिस्टरसनले एसभीटी समाचार एजेन्सीलाई बताएका थिए, उनीसँग ‘अपुष्ट जानकारी छ जसले माजिदलाई इरानमा पक्राउ गरिएको संकेत गर्दछ,’ तर उनले थप जानकारी दिएनन्।

स्विडेनी पत्रिका ‘एक्सप्रेसन’ का अनुसार, मोसादले दिएको जानकारी अनुसार, “रावा माजिदले टाढैबाट स्विडेनमा आफ्ना सहयोगीहरूलाई इजरायली र यहूदी ठेगानाहरू विरुद्ध आतंकवादी कार्यहरू गर्न निर्देशन दिन्छन्।”
स्विडेनबाट भाग्नु अघि, माजिद हत्या, गोलीबारी र लागुऔषध तस्करीको आशंकामा धेरै पटक पक्राउ परिसकेका थिए।

स्विडेनी सुरक्षा सेवाको एक रिपोर्ट अनुसार, कुर्दिश फक्सले २०१८ देखि फक्सट्रट गिरोहलाई टाढैबाट चलाइरहेका थिए र उनको अधिकांश आपराधिक गतिविधिहरू स्विडेनमा नबसीकन नै भएका थिए।

कुर्दिश फक्स र उनको फक्सट्रट गिरोह बाहेक, प्रतिद्वन्द्वी ‘रुम्बा’ गिरोह र त्यसका नेता इस्माइल अब्दोमाथि पनि इरानसँग सहयोग गरेको आरोप लगाइएको छ।

स्विडेनी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अब्दो, रावा माजिदका मित्र र सहयोगी थिए, तर गम्भीर मतभेदपछि दुवै अलग भएका थिए।

दुई आपराधिक गिरोहबीचको विवाद र प्रतिद्वन्द्विता २०२३ मा आफ्नो चरम सीमामा पुग्यो, जसका कारण स्टकहोम र आसपासका सहरहरूमा बम विस्फोट, हत्या र रक्तपातपूर्ण झडपसहित धेरै हिंसक घटनाहरू भए, जसमा दर्जनौं मानिस मारिए।

–बीबीसी हिन्दीबाट ।